Tenen trokken krom bij het vierjaarlijkse symposium van Yad Vashem op 15 mei. Naast Emile Schrijver, historica Laurien Vastenhout en Rob Oudkerk deed NIOD-directeur Martijn Eickhoff een duit in het zakje. Omdat hij ‘belang hechtte aan verbinding’, wilde hij ook iets zeggen over Gaza: “Bij het militaire geweld in Gaza vallen nu buiten proportie veel burgerslachtoffers en dat heeft ertoe geleid dat het Internationale Gerechtshof een gefundeerde genocidewaarschuwing heeft afgegeven. Deze situatie leidt in Nederland tot polarisatie, die een open analyse van alle vormen van geweld – de kern van de missie van het NIOD – bemoeilijkt. Die missie vraagt namelijk om grote zorgvuldigheid in analyse en woordkeuze, zowel als het gaat om het benoemen van geweld als van zionisme en antisemitisme.”
En hij vervolgde: “Bovendien is het vandaag, zoals u weet, Nakbadag. […] De Palestijnen herdenken op deze dag dat de staat Israël werd gesticht en minstens 600 duizend Palestijnen werden verdreven of op de vlucht sloegen. […] Het gaat om het in samenhang in ogenschouw nemen van het koloniale karakter van het Britse Mandaatgebied en de dynamiek van het daarbij behorende geweld, de oprichting van de staat Israël, de Holocaust en de ‘Nakba’, de catastrofe.”
Politiek Den Haag
Tweede Kamerlid Mona Keijzer (BBB) kreeg een aangifte aan haar broek na deze opmerking: “We weten dat Jodenhaat daar [onder moslims, red.] bijna onderdeel is van de cultuur.” Dat had zij volgens tien advocaten, juristen en een historicus met moslimachtergrond niet mogen zeggen. Keijzer bood netjes haar excuses aan. De vraag ‘waarom’ mag worden gesteld, maar de tien klagers lieten het daar niet bij zitten: Keijzertje moet hangen.
Dat er een nieuwe wind in de Tweede Kamer waait, blijkt uit een aangenomen motie waarmee de kreet ‘From the river to the sea, Palestine will be free’ strafbaar kan worden gesteld. Denk–Kamerlid Ismail El Abassi begreep daar niets van, bleek maandag in een debat over een initiatiefnota van Ulysse Ellian (VVD) en Mirjam Bikker (CU) om antisemitisme terug te dringen. El Abassi vond het juist een ‘liefdevolle boodschap’. En Joden vonden in Denk toch een medestander tegen antisemitisme? Zijn partij bestrijdt juist ‘anti-Joodse broeders en zusters’, verklaarde het Kamerlid. Het begrip antisemitisme wordt in zijn ogen ‘misbruikt om daarmee de genocide in Gaza goed te praten’. Daarop vroeg Bente Becker (VVD) zich nuchter af waarom El Abassi’s partij dan steevast tegen moties ter bestrijding van antisemitisme stemt. Zij vroeg daarna of er handvatten waren om de antisemitische uitingen van organisaties als Samidoun, PFLP en Hizb ut-Tahrir aan te pakken.
Lisa Westerveld, Kamerlid namens GroenLinks/PvdA weigerde zich te concentreren op die unieke vorm van discriminatie, Jodenhaat. Consequent noemde zij ‘antisemitisme en andere vormen van discriminatie en racisme’, daarmee het unieke karakter ontkennend. Maikel Boon (PVV) vroeg Westerveld hoe het mogelijk was dat er antisemitische uitingen konden worden gedaan op de GroenLinks-ochtend van het gezamenlijke congres. “De partij is inclusief,” antwoordde Westerveld.
Marieke Koekkoek (Volt) hamerde op wat volgens haar partij dé oplossing is: de bevordering van dialoogprojecten, zoals haar partijgenoot Itay Garmy initieerde samen met het Amsterdamse Denk-raadslid Sheher Khan. Daarop wilde SGP’er Diederik van Dijk van Koekkoek weten of zij Jodenhaat in de islamgemeenschap erkende. Koekkoek gaf toe dat naarmate er meer ‘mystificatie in een bepaalde groep’ was, er sprake was van meer Jodenhaat, maar ze weigerde die groep expliciet te benoemen.
Agressie op de Dam
Maandagavond vond op de Dam in Amsterdam een pro-Israëlmanifestatie plaats, waarvoor de SGP het initiatief had genomen. Namens die partij sprak Europees Parlementslid Bert-Jan Ruissen: “Wat wordt Israël momenteel onrecht aangedaan! Tot in de internationale gerechtshoven aan toe. Een land dat zich verdedigt tegen een wrede agressor, een terroristische organisatie van het ergste soort. […] Beschuldigingen over genocide raken kant nog wal.”
Het duurde niet lang voordat deze manifestatie werd verstoord door pro-Hamasaanhangers. Op beelden zijn relschoppers te zien die al eerder agressieve demonstraties leidden. De tegen-demonstranten probeerden ME’ers te intimideren en fysiek aan te vallen.
Een laatste pijnlijk verschijnsel: verscheidene boekhandels verwijderden de culinaire boeken van Jigal Krant over de eetcultuur in Tel Aviv, omdat de verkoop ervan nu ‘ongepast’ zou zijn.
