Existentieel

Israël bevindt zich in de grootste existentiële crisis sinds de oprichting van de staat. De hetze vanuit het buitenland was nooit eerder zo groot, het imago nooit eerder zo geschonden. Dat is voor een groot deel onterecht. Het meten met twee maten dat de laatste maanden flagrant aan het licht is gekomen, is schokkend en je kunt je afvragen waar die verschillende meetlatten vandaan komen. 

Maar dat is slechts een deel van het probleem. De crisis heerst meer dan ooit bij de Israëli zelf. Historisch hebben de burgers meer fiducie in het volksleger, de IDF, dan in de regering – welke kleur die ook heeft. De IDF is de ruggengraat van de samenleving. Het is het leger dat de inwoners het gevoel van veiligheid biedt, essentieel als je sinds het uitroepen van de staat en zelfs daarvoor alleen maar vijanden om je heen hebt gehad. Let wel: Israël heeft wel periodes van rust gekend, maar nooit van vrede. 

Op dinsdag werd volgens de Israëlische omroep KAN bewezen waarover al langer was gespeculeerd: diezelfde IDF heeft enorm verzaakt. Het leger wíst van het plan van Hamas, inclusief de kidnapping van 250 Israëli’s. Het had documenten in handen die tot in detail beschreven wat er zou gaan gebeuren. Die stukken werden al op 19 september onder gezaghebbenden in het leger verspreid. En dat zal de gemiddelde man of vrouw in de straten van Tel Aviv of Jeruzalem veel meer de angst om het hart doen slaan dan de verkackte coalitiepartners van Netanyahu. Ja, verkackt. Terwijl Netanyahu zich om in het zadel te blijven genoodzaakt ziet extremisten als Smotrich en Ben-Gvir carte blanche te geven op onder meer de Westoever, smeedt Ben-Gvirs partij Otzma Yehudit (gelieerd aan de destijds verboden Kachpartij) plannen om Joodse kolonisten na de oorlog met Hamas te vestigen in de Gazastrook. Israël heeft op Gaza nooit een claim gehad. Maar een merendeel van Netanyahu’s overgebleven ministers zijn nu voor. 

Tel daarbij op: terwijl Hezbollah zich aan de noordgrens roert, is het voor Iran in de toekomst wellicht niet eens nodig te dreigen met nucleaire wapens. Het kan zijn dat Iran met zijn proxy’s Hezbollah en Hamas erop doelt Israël voor de Israëli onleefbaar te maken: Israëli’s meer en meer het land te laten ontvluchten omdat de prijs er te leven te hoog wordt. Voeg de terechte weerzin eraan toe tegen de charediem die in de jesjiva ‘kunnen luieren’ terwijl anderen de kastanjes uit hun veiligheidsvuur moeten halen, en ja, je kunt spreken van de grootste existentiële crisis.