De bewoners van Jit hadden ze niet zien aankomen, de tientallen extremistische kolonisten. Met hun lange haar, keppels en peies was de groep – ondanks de maskers die velen droegen – gemakkelijk te herkennen als een bende ultrareligieuze zionisten. De groep kwam uit het nabijgelegen Eli, een van de Israëlische nederzettingen in het hart van de Westelijke Jordaanoever, halverwege Ramallah en Nabloes, die speciaal gebouwd lijken om een tweestatenoplossing onmogelijk te maken.
Bij eerdere aanvallen op Palestijnse dorpen ging het meestal om een reactie op een terreuraanslag, maar daarvan was op 15 augustus geen sprake. Dit was geweld om het geweld, een racistische aanval van een groep extremistische Joden die streven naar zuivering van de Arabieren in het gebied. En die er tegelijkertijd op uit lijken de staat Israël zoveel mogelijk schade te berokkenen.
Toen de mannelijke bewoners van Jit zich verzetten tegen de bende die auto’s en huizen in de brand stak, openden de extremisten het vuur met automatische wapens. Een 23-jarige Palestijnse IT-specialist werd gedood. De Israëlische politie was in geen velden of wegen te bekennen. Volgens internationale hulporganisaties in het gebied, de Palestijnse Autoriteit en progressieve Israëlische ngo’s komt het op de Westoever dagelijks tot aanvallen door Joodse extremisten. Daarbij vallen zelden doden zoals in Jit. Meestal gaat het om intimidatie, vernielingen en brandstichting, dat laatste vaak van boomgaarden.
Sancties
De aanval op Jit leidde tot een internationale veroordeling en tot verontwaardiging in Israël zelf. Het Witte Huis sprak zijn afschuw uit over de aanval en de Amerikaanse ambassadeur in Israël, Jack Lew, riep op de daders te vervolgen. Ook de ministers van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland spraken zich in felle bewoordingen uit tegen wat sommige Israëlische media en zelfs de IDF als ‘pogroms’ omschrijven.
Josep Borrell, EU-commisaris voor buitenlandse betrekkingen, opperde sancties in te stellen tegen ‘degenen in de Israëlische regering die deze aanvallen mogelijk maken’. Daarmee worden Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir bedoeld. Beide extreemrechtse ministers zijn zelf kolonisten van de Westelijke Jordaanoever en zwaaien de scepter in het gebied: Smotrich als minister van Financiën met als speciale opdracht bestuur over de Westoever en Ben-Gvir als minister van Justitie.
Netanyahu deed alsof het een uit de hand gelopen reactie op Palestijnse terreur was
Met name Ben-Gvir wordt ervoor verantwoordelijk gehouden dat de politie nauwelijks optreedt tegen de extremisten. Daarom probeert het Openbaar Ministerie nu de handschoen op te nemen om de straffeloosheid van de kolonisten aan te pakken. Staatsaanklager Amit Aisman verbaasde zich erover dat er niemand is gearresteerd en dat er zelfs geen bewijs is verzameld in Jit. Een functionaris van veiligheidsdienst Shin Bet beklaagde zich tegen Chanel 13 erover dat de politie te laat kwam, ‘niet voor de eerste keer’.
De Israëlische president Isaac Herzog veroordeelde de aanval: “Dit is niet onze weg en zeker niet de weg van de Tora en het jodendom’. Minister van Defensie Yoav Gallant klaagde dat terwijl dappere jonge Israëli’s voor hun land vechten in Gaza en aan de grens met Libanon ‘een handvol extremisten’ de goede naam van de Joodse staat te grabbel gooien.
Rampzalig
Gallants opmerkingen slaan de plank mis op twee manieren. Ten eerste omdat Israël internationaal nauwelijks nog een goede naam heeft, wat de acties van de extremisten alleen nog maar rampzaliger maken. Ten tweede omdat het de vraag is of je van ‘een handvol’ kunt spreken als zij de steun hebben van ten minste veertien religieus-zionistische Knessetleden en van verschillende ministers, onder wie twee van de machtigste die voor een enorme geldstroom naar de kolonisten zorgen.
Wat ons brengt bij de eindverantwoordelijke van het geweld op de Westoever: premier Benjamin Netanyahu. Zelfs in deze tijd waarin Israël nauwelijks nog vrienden over heeft, lukt het hem niet duidelijk afstand te nemen van gewelddadig extreemrechts. Formeel veroordeelde hij de aanval op Jit, maar hij deed het voorkomen alsof het om een uit de hand gelopen reactie op Palestijnse terreur ging. En natuurlijk blijft hij de beschermers van de daders – Smotrich en Ben-Gvir – de hand boven het hoofd houden. De schade voor Israël hiervan is nauwelijks voor te stellen. De kans groeit met de dag dat Israëls belangrijkste bondgenoot, de Amerikaanse regering, twee Israëlische ministers op de sanctielijst zet. Wat een overwinning voor de vijanden van de Joodse staat zou dat zijn.
