Op de dag dat de IDF vier gijzelaars bevrijdde, leek ik op een andere planeet te wonen. Ergens waar het morele gelijk aan de kant van terroristen staat. Terwijl ik meevoelde met de vreugde en herboren hoop in Israël, verspreidden kranten, nieuwssites en sommige politici hier onjuiste, opruiende berichten. De overheersende boodschap: er is geen reden tot vreugde, omdat er bij de bevrijding Palestijnen zijn gedood. De IDF zat dus fout: de legerleiders hadden moeten beseffen dat er burgerdoden konden vallen en afzien van de actie. De ‘veel te hoge prijs’-verwijten in het nieuws verrieden deze denktrant die Hamas uitstekend uitkomt.
Twee televisiemomenten vatten het klimaat van gevorderde desinformatie goed samen. In het zesuurjournaal van zaterdag keken presentatrice Afke Boven en Israëlcorrespondente Nasrah Habiballah elkaar aan als boerinnen met kiespijn. De bevrijding was ‘nieuws met twee gezichten’ omdat er tweehonderd Palestijnen zijn omgekomen volgens Hamas, zei Boven. Ach, de NOS, ze verifiëren eerder of 7 oktober daadwerkelijk plaatsvond dan dat ze Hamascijfers checken. Habiballah werd niet bevraagd over de omstandigheden van de actie, over beschietingen van Hamas op IDF-soldaten vanuit burgergebieden. De kijker kreeg niets te horen waaruit hij kon begrijpen waarom IDF geweld moest toepassen.
Rapportages
Habiballah beperkte zich tot de stemmingmakerij waar ze om bekendstaat: de Israëli’s, wist zij, beleefden die actie als een Hollywoodfilm. Deze journaliste negeert dus de druk, de angst en de wanhoop in Israël en wat zo’n bevrijding daar betekent. Dit is geen objectieve journalistiek, maar een keuze tegen volledige en veelzijdige informatie. De verslaggeefster meldt met ontzetting dat het verdriet van Palestijnen niet tot Israël doordringt: daar vieren ze feest. Is dat gek? De Israëlische samenleving is de redactie van de NOS niet, waar een grafstemming neerdaalt zodra er goed nieuws uit Israël komt.
Borrelpraat van een achterlijke, maar nu uit de mond van de commandant der strijdkrachten
Het andere opzienbarende tv-moment werd bezorgd door Buitenhof in dialoog met de hoogste militair van het land, commandant der strijdkrachten (CDS) Eichelsheim. Gevraagd naar de bevrijding van de gijzelaars, zei hij het ‘ingewikkeld’ te vinden als er zoveel burgers sterven en dat ‘Israël over het algemeen disproportioneel geweld gebruikt bij het behalen van zijn doelen.’ Borrelpraat van een achterlijke bij de mindere talkshow, maar nu uit de mond van de CDS. Wat is disproportioneel en volgens wie? Kan hij onderzoeken en juridische veroordelingen tonen? Op welke acties in welke periode slaat ‘over het algemeen’ en om welke doelen gaat het? Vragen die Buitenhof niet stelde. De CDS had moeten weten dat internationale rapportages aantonen dat voor Israël de percentages burgerdoden bij militaire acties gunstig uitvallen in vergelijking met andere landen. Hij had zich moeten beperken tot de mededeling dat hij te weinig informatie had om proportionaliteit te beoordelen: de waarheid. In plaats daarvan koos hij voor de stemmingmakerij die Hamas uitkomt. Daarmee besmeurt hij zijn ambt.
Belastende onzin
Er is een directe lijn tussen de onjournalistieke praktijken van de publieke omroep en het geleuter van de CDS: zo effectief werken desinformatie en propaganda die via partijdige journaaluitzendingen zelfs de militaire top beïnvloeden. Eichelsheim is vast niet zo bleu dat hij geen informatie aankan, toch verkoopt hij kolder. Hij acht het blijkbaar bon ton om belastende onzin over Israël te ventileren, om de context van de gijzeling en de bevrijding te negeren, evenals de permanente oorlog tegen Israël. Hij roept zomaar iets dat goed bij Pallipopulisten valt, omdat zowat iedereen dat op tv mag doen.
Daarmee voedt hij het narratief van lui die het wel proportioneel vinden dat Hamas duizenden raketten per jaar op Israël afvuurt en de grens oversteekt om hele gemeenschappen af te slachten. Zo liet de CDS op zondagmorgen aan de hele natie zien dat de man van wie ons leven afhangt als Poetin binnenvalt, niet in staat is het verschil te zien tussen wie beschermd en wie bestreden moet worden.
Wij leven inderdaad op een andere planeet, in een wereld die alles doet wat Israël uit overlevingsinstinct niet doet: zichzelf verloochenen, meeheulen met de vijand, zich weerloos laten manipuleren door degenen die je ondergang wensen.
