Op TikTok waren deze zomer de antisemitische filmpjes onder de noemer ‘Dwergenjacht’ een kortstondig, groot succes. Dit najaar was het een brief van terroristenleider Osama bin Laden, verantwoordelijk voor de aanslagen van 11 september 2001, die de hitlijst aanvoerde. In die brief uit 2002 beschuldigt Bin Laden de Verenigde Staten van alles en nog wat. Hij hanteert volop antisemitische beeldspraak waarin Joden met woeker en uitbuiting Amerika zouden beheersen.
Een tiktokker vond de brief op de site van de Britse krant The Guardian en presenteerde de tekst alsof die zijn ogen had geopend: “Alles wat wij over het Midden-Oosten, 9/11 en terrorisme hebben geleerd, is een leugen.” Binnen enkele dagen was al 14 miljoen keer gerefereerd aan de hashtag #alettertoamerica. The Guardian haalde de brief offline en ook TikTok zelf verwijderde de video’s. Het platform, eigendom van een Chinees bedrijf dat aantoonbare banden heeft met de communistische partij, staat in Amerika onder grote politieke druk. Sommige politici noemen de populaire app ‘digitale fentanyl’, naar de in China geproduceerde drug met verwoestende gevolgen voor de binnensteden van San Francisco en Philadelphia.
Zoekmachine
Eerst wat cijfers: TikTok is dit jaar in de VS momenteel het meest gebruikte platform onder generatie Z (geboren tussen 1997 en 2012). Onderzoeksbureau Ypulse claimt dat bijna alle Amerikanen onder de 40 jaar elke dag TikTok gebruiken. Bijna de helft van de jongeren onder de 26 zou drie uur per dag met de app bezig zijn, bijna 20 procent meer dan vijf uur. De New York Times meldt dat TikTok Google voorbij is gestreefd als meest gebruikte zoekmachine onder jongeren.
Dat antisemitische inhoud en pro-Palestijnse propaganda om zich heen grijpt, wijten de experts aan het genadeloze algoritme van de app. Inmiddels vindt al meer dan de helft van de jongeren de acties van Hamas gerechtvaardigd, wees een recent onderzoek van Harvard University uit.
‘Israël heeft de informatieoorlog onder scholieren en studenten allang verloren’
Na een stortvloed van Palestijnse propaganda als reactie op een simpele steunbetuiging voor Israël probeerde Jeff Morris Jr. onlangs het algoritme van TikTok te analyseren. In een online discussie concludeert de voormalige vicepresident van Tinder dat Israël de informatieoorlog onder middelbare scholieren en studenten allang heeft verloren. Veel propaganda wordt volgens hem aangestuurd door een heel leger van betaalde reageerders, supporters en doorstuurders. Pro-Palestinaberichten worden drie miljard keer bekeken, tegenover 200 miljoen voor pro-Israëlteksten. Deze week meldt de Süddeutsche Zeitung dat het kenwoord #FreePalestine inmiddels 10 miljard nieuwsgierigen lokt, terwijl #IstandwithIsrael met maar 70 miljoen is gestegen.
Almere
Door het massale anti-Israëlsentiment op TikTok is het voor auteurs commercieel aantrekkelijk hun berichten daarop aan te laten sluiten. Wie elke dag minstens een halfuur op de app doorbrengt, heeft 17 procent meer kans op antisemitische en anti-Israëldenkbeelden, leert onderzoek van Generation Lab. Ter vergelijking: op Instagram is dat zes procent, op X maar twee.
In Nederland is het niet veel anders. Ook hier neemt de populariteit van TikTok toe onder jongeren. Drie weken geleden uitte een leraar op een middelbare school in Almere al zijn zorgen in het NIW over de groeiende invloed van Holocaust-ontkennende filmpjes. Een bericht van influencer Aylin Fakili met beschuldigingen over babymoord en orgaanoogst door ‘zionisten’ leverde razendsnel zoveel steunbetuigingen op dat een politieke partij er drie Kamerzetels mee zou kunnen vullen.
Na groeiende kritiek en uit angst door de VS in de ban te worden gedaan, verwijdert het Chinese bedrijf al te opzichtige antisemitische video’s. Daaronder die van Fakili, hoewel zij die inmiddels op haar aangepaste account heeft teruggeplaatst. Een definitieve oplossing is nog niet gevonden. Hardcore antisemieten verschuilen zich graag achter zoektermen als ‘1$rael’ of ‘Z10n13ten’. Daarnaast draait TikTok graag de redenering om. Het zou juist de voorkeur van jongeren zijn die trends op de app bepalen, niet het algoritme. De laatste rage is reading the Quran, Koranlezen. Het levert een droeve stoet verdwaasden op die blij kirren over het heilige boek.
Doet dat niet ergens aan denken? O ja, het was een dringend advies van Osama bin Laden in zijn brief aan Amerika.
