Interne familiecultuur heeft mij altijd gefascineerd. In langere relaties leer je families en daarmee de familiecultuur goed kennen. Wordt er veel gediscussieerd? Zijn de gezinsleden vermijdend of direct en hoe gaan ze om met ruzies?
Mijn eigen familie is niet perfect, maar wat ik eraan waardeer is dat alles bespreekbaar is, hoe pijnlijk ook. We waarderen elkaar en vinden eerlijkheid en waarheid te belangrijk om te verwaarlozen. Door de directe cultuur van mijn misjpooche vond ik het des te intrigerender als ik bij geliefden een kerstdiner meemaakte waarin iets speelde, maar wat niemand met de anderen besprak. Soms werd er gezegd: “We gaan het gewoon gezellig hebben,” waarna de spanning in dunnere plakjes werd gesneden dan de gemarineerde kiprollade. Gezelligheid is nu eenmaal geen bordercollie die op commando naar je toe komt rennen.
Kaartenhuis
Bij onrust in de buitenwereld zoekt een familie bescherming bij elkaar. Of het nu om ruzie met de koude kant gaat of om een mededeling van school dat zoonlief een klasgenoot pest. Mij valt op dat juist de families die doorgaans het minste met elkaar bespreken op zo’n moment het sterkste front vormen: “Die schoonzus liegt altijd,” En: “Mijn zoon doet zoiets niet.” Kritiek is niet mogelijk, er is een zij en een wij en zij liegen. Alsof er een kaartenhuis op instorten staat zodra de mogelijkheid zich voordoet dat je familieleden, hoeveel je ook van ze houdt, misschien weleens iets verkeerd doen.
Gezelligheid is geen bordercollie die je op commando naar je toe kunt fluiten
Deze gepolariseerde dynamiek ervaar ik de laatste tijd veel in onze gemeenschappelijke misjpooche. Je bent voor of je bent tegen. Te vaak hoor ik, na enige kritiek op de aanpak van de huidige Israëlische leiders dat je een zelfhatende Jodin bent.
Een tijdje terug gingen speurneuzen die Ivriet spreken en ik op zoek naar online filmpjes van de zingende Maccabihooligans. In de vertaling stond namelijk dat ze ook de afgrijselijke tekst ‘Waarom zijn de scholen dicht in Gaza? Omdat er geen kinderen meer over zijn’ zongen, maar nergens hoorden we de tekst daadwerkelijk terug. Het enige filmpje waarin deze tekst daadwerkelijk gezongen wordt, is bij terugkeer op het vliegveld van Tel Aviv. Ik verzuchtte dat het walgelijk en wereldvreemd is wat ze zingen. Iemand verdedigde dat Israëli’s getraumatiseerd zijn en dat het na duizenden raketten wel logisch is dat ze Arabieren haten. Waarom dit automatisme om koste wat het kost alles wat Israëlisch is te steunen? Wij verdedigen de hooligans van Ajax toch ook niet? De tekst in het lied gaat over kinderen.
Familiediner
Waarom is er zo weinig ruimte voor de andere kant van het verhaal? Alsof er iets dreigt in te storten als men toegeeft dat er heel misschien wel mensenrechten worden geschonden in Gaza. Is het echt nog vol te houden dat ‘zij’ liegen? Liegt de hele VN? Liegt Oxfam Novib? En wetenschappelijk tijdschrift The Lancet dan, met die analyse dat de berekening van het werkelijk aantal doden in Gaza hoogstwaarschijnlijk betrouwbaar is? Liegt het ICC in Den Haag? Ook over het arrestatiebevel voor Hamasleider Deif? Zouden ze er compleet naast zitten met hun arrestatiebevelen voor Netanyahu en Gallant? Liegen het Rode Kruis én Amnesty International én Artsen zonder Grenzen, die handelen vanuit hun artseneed? Misschien hebben we een Joodse Bert van Leeuwen nodig voor een groot Familiediner om ons in gesprek te laten gaan.
